Historyczny miejski autobus SAN H100B znów przewiezie pasażerów

Są takie pojazdy w historii polskiej motoryzacji, bez których trudno sobie wyobrazić rozwój transportu zarówno tego miejskiego, jak i międzymiastowego. Do takich należy autobus SAN H100, który był produkowany w dwóch wersjach - model H100A był przeznaczony dla komunikacji międzymiastowej, a H100B dla miejskiej. MPK w Krakowie właśnie przywróciło do ruchu miejską wersję tego wyjątkowego autobusu, po niemal 60 latach od rozpoczęcia seryjnej produkcji tych pojazdów.

Historia San H100B

SAN H100B został zaprezentowany w czwartek, 9 lipca na terenie zajezdni autobusowej Wola Duchacka. Jest przykładem tego, jak dzięki dużym umiejętnościom i wiedzy pracowników MPK w Krakowie można uratować historyczny autobus przed całkowitym zniszczeniem. Egzemplarz SAN H100B, który dołączył do floty krakowskiego przewoźnika, został wyprodukowany w 1973 roku. Został przekazany do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Toruniu, gdzie kursował na regularnych liniach. Po wycofaniu ze służby  pod koniec lat 70. ubiegłego wieku trafił jako altana na działkę, gdzie stał aż do 2015 roku. Dzięki temu przetrwał, chociaż w bardzo złym stanie.  

W sierpniu 2024 roku trafił do MPK w Krakowie, gdzie przeszedł prace renowacyjne. Duże doświadczenie pracowników krakowskiego przedsiębiorstwa w tego typu pracach pozwoliło na odtworzenie pojazdu zgodnie z pierwotnym wyposażeniem i wyglądem. Wyprodukowany w 1973 roku autobus odzyskał blask i pełną sprawność. Chociaż w przeszłości do MPK w Krakowie tego typu pojazdy nie trafiły, to były częstym gościem na krakowskich ulicach. Teraz ten jeden z niewielu zachowanych autobusów w wersji miejskiej, z herbem Torunia na burtach, dołączył do kolekcji historycznych pojazdów krakowskiego przewoźnika.

A jak zaczęła się historia autobusów typu SAN H100? Seryjna produkcja ruszyła w 1967 roku w Sanockiej Fabryce Autobusów. W konstrukcji nadwozia wykorzystano wiele elementów pochodzących z poprzedniego samonośnego modelu H01/H25, ale wsparcie na mocnej ramie dawało gwarancję długiej eksploatacji. Budowano dwa typy nadwozia różniące się rodzajem drzwi wejściowych i układem wewnętrznym siedzeń. Model H100A był przeznaczony dla komunikacji międzymiastowej a H100B dla miejskiej. Pojazd napędzał silnik pochodzący z ciężarówki Star 28 (na olej napędowy) lub Star 29  (benzynowy). 

O ile wersja dalekobieżna (San H100A) została dobrze odebrana przez PKS-y  i ich pasażerów stając się popularnym pojazdem na równi z Jelczem 043, o tyle niewielkie wnętrze pojazdu San H100B pozwalające na przewóz około 60 pasażerów w zasadzie dyskwalifikowały te autobusy z ruchu dużych miast. Tam potrzebne były bardziej pojemne pojazdy, w tym przegubowe, gdzie napełnienie było zdecydowanie większe. Autobusy SAN H100B malowane na kolor czerwony i bordowy wyposażone w drzwi zamykane automatycznie przez obsługę  trafiły do komunikacji o stosunkowo mniejszych przewozach. Ogółem w ciągu siedmiu lat wyprodukowano blisko 24 tysiące egzemplarzy z czego blisko 6 tysięcy wersji miejskiej.

Autobusy SAN i zabytkowe tramwaje na KLM

Prezentacja odremontowanego Sana H100B odbyła się w towarzystwie dwóch innych Sanów – Sana H01B z 1959 roku z kolekcji MPK w Krakowie oraz Sana H100B z prywatnej kolekcji z Dąbrowy Tarnowskiej.

Każdym z tych trzech wyjątkowych autobusów Krakowianie i turyści będą się mogli przejechać już w najbliższą niedzielę, 12 lipca. Będzie to pierwsza taka okazja w historii. Autobusy będą kursować na linii nr 500 na trasie:

• Podgórze SKA – Limanowskiego – Rynek Podgórski – Krakowska – Stradomska – Św. Gertrudy – Westerplatte – Pawia (powrót: Warszawska – Basztowa) – Słowackiego – Nowy Kleparz.

Nie jest to jedyna atrakcja przygotowana w najbliższy weekend dla miłośników historycznych pojazdów. W niedzielę, 12 lipca oprócz historycznych autobusów SAN wyjadą także zabytkowe tramwaje. Na linii nr 0 pojawi się tego dnia skład wagonów SN2 i PN2.

Dzień wcześniej, w sobotę, 11 lipca zostanie uruchomiona linia wieczorna nr 66, funkcjonująca od ok. 18.00 do 23.00. Tam pojedzie skład wagonów N i ND oraz norymberski wagon GT6. Warto podkreślić, że w składzie wagonów N po raz pierwszy wyjedzie wyremontowany w tym roku przez pracowników MPK w Krakowie wagon N z numerem 99. Był pierwszym wagonem z serii 10 wagonów silnikowych dostarczonych do Krakowa przez Chorzowską Wytwórnię Konstrukcji Stalowych  (późniejszy Konstal). Charakterystycznym elementem zewnętrznym wagonów były niewielkie uchylne okna w przedziale pasażerskim oraz duża szyba czołowa z wycieraczką umieszczoną w dolnej części. I choć krakowskie tramwaje kojarzą nam się z kolorem niebieskim, to te pierwsze pojazdy, z uwagi na ówcześnie obowiązujące prawo, zostały dostarczone do Krakowa w kolorze czerwonym.

Przejazdy historycznymi pojazdami na Krakowskiej Linii Muzealnej odbywają się na podstawie obowiązującej taryfy biletowej, a obsługę konduktorską zapewnią członkowie Krakowskiego Klubu Modelarzy Kolejowych.

Zapraszamy!